بحث روايتى در تفسير قمى در ذيل آيه * ( « إِذَا السَّماءُ انْشَقَّتْ » ) * آمده كه : منظور روز قيامت است « 1 » . و در الدر المنثور است كه ابن ابى حاتم ، از على ( ع ) نقل كرده كه گفت : آسمان از « مجره » ( كهكشان ) شكافته مىشود « 2 » . و در تفسير قمى در ذيل آيه * ( « وَإِذَا الأَرْضُ مُدَّتْ وَأَلْقَتْ ما فِيها وَتَخَلَّتْ » ) * آمده كه : زمين كشيده مىشود ، سپس مىشكافد و انسانها از شكمش بيرون مىآيند « 3 » . و در الدر المنثور است كه حاكم به سندى خوب و معتبر از جابر از رسول خدا ( ص ) روايت كرده كه فرموده : زمين در روز قيامت كشيده مىشود ، آن طور كه چرم كشيده مىشود تازه آن قدر انسان محشور مىشود كه براى هر يك نفر بيش از جاى دو پايش محل نيست « 4 » . و در احتجاج از على ( ع ) روايت كرده كه در حديثى فرمود : و مردم آن روز صفات و منزلهايى دارند : بعضى از مردم مشغول حساب پس دادن هستند ، و به حسابشان آسان مىرسند و به خوشى و مسرت به سوى اهلشان مىروند . و بعضى هستند كه اصلا بدون حساب داخل بهشت مىشوند ، براى اينكه در دنيا كارى به لذائذ آن نداشتند و خلاصه دست و دامنشان آلوده نشده چون در آن روز به حساب از كسانى مىرسند كه مال دنيا را زير و رو كرده باشند . بعضى ديگر هستند كه در خرد و كلان حسابشان مىرسند ، و در آخر هم به سوى آتش بازمىگردند « 5 » . و در معانى الأخبار به سند خود از ابن سنان از امام ابى جعفر ( ع ) روايت آورده كه فرمود : رسول خدا ( ص ) فرمود : همه حساب پس مىدهند و همه عذاب مىشوند . شخصى عرضه داشت : يا رسول اللَّه پس آيه * ( « فَسَوْفَ يُحاسَبُ حِساباً يَسِيراً ) * - به زودى حساب مىشود ، حسابى آسان » چه مىشود ؟ فرمود : اين آيه راجع به عرض است

--> ( 1 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 412 ، ط نجف . ( 2 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 329 . ( 3 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 412 . ( 4 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 329 . ( 5 ) احتجاج ، ج 1 ، ص 364 ، ط نجف .